Projekt Iceworm: tajna koncepcja rakietowego kompleksu pod Grenlandią
W czasie zimnej wojny Grenlandia miała dla Stanów Zjednoczonych znaczenie znacznie większe niż tylko strategiczne położenie na północnym Atlantyku. Amerykańscy wojskowi rozważali wykorzystanie pokrywy lodowej wyspy do ukrycia infrastruktury wojskowej, która mogłaby służyć rozmieszczeniu rakiet balistycznych. Projekt otrzymał kryptonim Iceworm. Zakładał stworzenie rozległej sieci tuneli pod lodem, w których można byłoby przechowywać i przemieszczać pociski. Taka konstrukcja miała utrudnić przeciwnikowi ustalenie dokładnego położenia wyrzutni i zwiększyć szanse przetrwania systemu w przypadku wojny nuklearnej. W 1959 roku rozpoczęto budowę Camp Century, bazy badawczej i wojskowej pod grenlandzką pokrywą lodową. Oficjalnie była przedstawiana jako obiekt służący badaniom nad możliwościami prowadzenia działalności w ekstremalnych warunkach. W rzeczywistości miała również znaczenie dla sprawdzenia, czy możliwe będzie stworzenie znacznie większego podziemnego kompleksu.
Camp Century było rzeczywistą instalacją. Znajdowały się tam pomieszczenia mieszkalne, laboratoria, zaplecze techniczne i reaktor jądrowy PM-2A, który dostarczał energię bazie. Nie należy jednak utożsamiać tej placówki z pełnym wdrożeniem Iceworm. Rozległy system tuneli rakietowych pozostał projektem koncepcyjnym i nigdy nie został zrealizowany w planowanej skali. Badania wykazały, że lód jest znacznie bardziej dynamiczny, niż zakładali projektanci. Przemieszczał się, deformował i wywierał nacisk na konstrukcje, co powodowało problemy z utrzymaniem stabilności tuneli. Camp Century zamknięto w 1967 roku. Instalację i jej odpady pozostawiono pod lodem, zakładając, że pokrywa lodowa będzie je chronić przez bardzo długi czas.
W kolejnych dekadach pojawiło się nowe pytanie: co stanie się z pozostałościami bazy, jeśli warunki klimatyczne na Grenlandii ulegną zmianie? Badanie opublikowane w 2016 roku w czasopiśmie Geophysical Research Letters analizowało możliwość przyszłego odsłonięcia i przemieszczania odpadów pozostawionych w lodzie. Nie oznacza to, że odpady już teraz wydostają się na powierzchnię ani że istnieje potwierdzony, bezpośredni kryzys radiologiczny. Badacze wskazali jednak, że zmiany bilansu masy lodowca mogą w przyszłości doprowadzić do ponownego odsłonięcia pozostawionych materiałów. Projekt Iceworm pokazuje, jak daleko sięgały wojskowe koncepcje zimnej wojny. Jednocześnie ujawnia, że instalacje budowane w przekonaniu o trwałości lodu mogą stać się problemem dla przyszłych pokoleń, jeśli zmienią się warunki, na których oparto ich projekt.
