Operacja Fortitude: armia widmo, która miała odciągnąć Hitlera od Normandii
Przed lądowaniem aliantów w Normandii w czerwcu 1944 roku brytyjski i amerykański wywiad prowadziły szeroko zakrojoną operację dezinformacyjną. Jej celem było przekonanie niemieckiego dowództwa, że główne uderzenie nastąpi w rejonie Pas-de-Calais, a nie na wybrzeżu Normandii. Cały plan dezinformacyjny nosił kryptonim Bodyguard, natomiast Fortitude stanowiła jedną z jego najważniejszych części. Dzieliła się na Fortitude North, która miała sugerować zagrożenie dla Norwegii, oraz Fortitude South, skierowaną przeciwko niemieckiej ocenie sytuacji w północnej Francji. W ramach Fortitude South stworzono pozory istnienia potężnej formacji wojskowej First United States Army Group, znanej jako FUSAG. Jej fikcyjnym dowódcą w planie dezinformacyjnym był generał George Patton, którego Niemcy uważali za jednego z najgroźniejszych amerykańskich dowódców. W rzeczywistości część jednostek przypisywanych FUSAG nie istniała w deklarowanym składzie i miejscu rozmieszczenia.
Alianci wykorzystywali makiety czołgów, fałszywe obozy, atrapowe jednostki desantowe i pozorowaną łączność radiową. W rejonie południowo-wschodniej Anglii tworzono obraz przygotowań do wielkiej inwazji przez Pas-de-Calais. Ważną rolę odegrali podwójni agenci kontrolowani przez brytyjski kontrwywiad MI5. Jednym z najważniejszych był Juan Pujol García, znany pod kryptonimem Garbo. Przekazywał Niemcom informacje pochodzące z fikcyjnej sieci agentów, a jego meldunki pomagały utrzymywać niemieckie dowództwo w przekonaniu, że lądowanie w Normandii może być jedynie operacją odwracającą uwagę. Po rozpoczęciu inwazji 6 czerwca 1944 roku Garbo nadal przekonywał niemieckich odbiorców, że główne uderzenie dopiero nastąpi. W efekcie część niemieckich sił pozostawała w gotowości w rejonie Pas-de-Calais, zamiast natychmiast zostać skierowana do Normandii.
Fortitude nie oznaczała, że Niemcy całkowicie dali się oszukać ani że wszystkie jednostki pozostające na północy Francji można przypisać wyłącznie tej operacji. Niemieckie dowództwo dysponowało własnymi informacjami, a jego decyzje wynikały z wielu czynników. Dezinformacja miała jednak realne znaczenie, ponieważ wzmacniała przekonanie, że aliancka inwazja w Normandii nie jest głównym uderzeniem. Operacja była częścią znacznie większego systemu Bodyguard, obejmującego działania wywiadowcze, psychologiczne i wojskowe. Jej skuteczność wynikała z połączenia fałszywych informacji z prawdziwymi elementami alianckich przygotowań. Niemcy otrzymywali dane, które wyglądały wiarygodnie, ponieważ pasowały do ich wcześniejszych oczekiwań. Fortitude pokazuje, że w czasie wojny można zbudować armię nie tylko z żołnierzy i sprzętu, ale również z pozorów, które przeciwnik uzna za rzeczywistość.
