Susurluk: wypadek samochodowy, który odsłonił mroczne powiązania państwa i mafii
3 listopada 1996 roku w pobliżu tureckiej miejscowości Susurluk doszło do wypadku samochodowego, który wstrząsnął turecką opinią publiczną. Mercedes zderzył się z ciężarówką. Wśród ofiar znaleźli się ludzie, których obecność w jednym samochodzie wydawała się na pierwszy rzut oka niemożliwa. Zginęli były zastępca szefa policji w Stambule Hüseyin Kocadağ, poszukiwany przestępca i skrajnie prawicowy bojownik Abdullah Çatlı oraz jego partnerka Gonca Us. Przeżył natomiast deputowany Sedat Bucak, związany z wpływowym środowiskiem politycznym i lokalnymi strukturami władzy. Çatlı był poszukiwany przez tureckie i zagraniczne organy ścigania, a jego nazwisko pojawiało się w sprawach dotyczących przemocy politycznej i przestępczości zorganizowanej. Samochód, w którym podróżowali, stał się symbolem podejrzeń o istnienie nieformalnych powiązań między politykami, policją, służbami i grupami przestępczymi.
Wypadek doprowadził do ujawnienia dokumentów i relacji, które wywołały poważny kryzys polityczny. Pojawiły się pytania, dlaczego osoba poszukiwana międzynarodowo podróżowała z wysokim rangą funkcjonariuszem policji i parlamentarzystą. W styczniu 1998 roku opublikowano część raportu przygotowanego przez Kutlu Savaşa na zlecenie władz państwowych. Dokument opisywał podejrzenia dotyczące nielegalnych relacji między przedstawicielami instytucji państwowych, politykami i tajnymi grupami działającymi przede wszystkim na południowym wschodzie Turcji. Raport nie był wyrokiem sądowym ani kompletnym śledztwem karnym. Był dokumentem administracyjnym, który przedstawiał zebrane informacje i wskazywał na poważne nieprawidłowości. Część stron i załączników nie została upubliczniona, co dodatkowo podsycało pytania o zakres wiedzy państwa.
Sprawa Susurluk stała się symbolem określenia „głębokie państwo”, używanego w Turcji do opisywania nieformalnych sieci wpływu działających poza zwykłą kontrolą instytucji demokratycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie oskarżenia o istnienie jednej centralnie sterowanej organizacji zostały udowodnione. Europejski Trybunał Praw Człowieka w swoich dokumentach przywoływał raport Susurluk i jego ustalenia dotyczące podejrzeń o nielegalne powiązania. To ważne, ponieważ sprawa nie opiera się wyłącznie na plotkach lub późniejszych teoriach internetowych. Istniały oficjalne dochodzenia, raporty i postępowania, które ujawniły poważne problemy w relacjach między państwem a niektórymi grupami przestępczymi. Susurluk nie wyjaśnił wszystkich mechanizmów tych powiązań, ale pokazał, że granica między legalną władzą, tajnymi strukturami i światem przestępczym mogła być znacznie mniej wyraźna, niż przedstawiano opinii publicznej.
