Frank Olson: naukowiec CIA, LSD i śmierć za hotelowym oknem
28 listopada 1953 roku Frank Olson, cywilny pracownik amerykańskiego Departamentu Armii, zginął po upadku z okna hotelu Statler w Nowym Jorku. Miał 43 lata i pracował przy badaniach związanych z bronią biologiczną oraz metodami prowadzenia tajnych operacji. Jego śmierć początkowo przedstawiano jako samobójstwo człowieka przeżywającego poważny kryzys psychiczny. Dopiero później ujawniono okoliczność, która całkowicie zmieniła sposób postrzegania tej sprawy. Około tydzień przed śmiercią Olsonowi podano LSD podczas spotkania z udziałem przedstawicieli CIA i środowiska naukowego. Nie został wcześniej poinformowany, że otrzyma narkotyk. Eksperyment był częścią tajnych badań nad działaniem substancji psychoaktywnych, prowadzonych w ramach programu CIA znanego jako MKULTRA. Rodzina Olsona przez długi czas nie znała prawdziwych okoliczności tego doświadczenia.
W grudniu 1953 roku CIA rozpoczęła wewnętrzne działania wyjaśniające dotyczące użycia LSD. Zachowane dokumenty pokazują, że po śmierci Olsona kierownictwo agencji nakazało zabezpieczenie zapasów substancji i wstrzymanie części testów. Przełożony Olsona, Vincent Ruwet, opisał jego stan psychiczny w dniach poprzedzających śmierć. W 1975 roku komisja prezydencka pod przewodnictwem Nelsona Rockefellera ujawniła, że Olsonowi podano LSD bez jego wiedzy i zgody. Rok później prezydent Gerald Ford podpisał ustawę przewidującą wypłatę odszkodowania rodzinie. W oficjalnym oświadczeniu Białego Domu przyznano, że podanie narkotyku bez zgody mogło być bezpośrednią przyczyną jego śmierci. To ważny, udokumentowany fakt, którego nie można sprowadzać do zwykłej plotki o tajnych eksperymentach.
Wątpliwości nie zakończyły się jednak wraz z ujawnieniem programu LSD. W 1994 roku ekshumowano ciało Olsona, a nowe badania i opinie ekspertów doprowadziły do ponownego zakwestionowania pierwotnej wersji wydarzeń. Rodzina zaczęła podejrzewać, że naukowiec mógł zostać zamordowany, a upadek z okna miał upozorować samobójstwo. Pojawiły się spory dotyczące obrażeń czaszki, czasu ich powstania i możliwości, że Olson został uderzony przed upadkiem. Nie doprowadziły one jednak do powszechnie uznanego, ostatecznego rozstrzygnięcia, które dowodziłoby zabójstwa. Należy więc oddzielić dwie kwestie: nielegalne i nieetyczne podanie LSD jest potwierdzone, natomiast teza o zamordowaniu Olsona pozostaje przedmiotem sporu. Jego śmierć stała się jednym z najbardziej niepokojących przykładów tego, jak tajne eksperymenty państwowe mogły ingerować w życie ludzi bez ich wiedzy i zgody.
