Epidemia tańca z 1518 roku: miasto, w którym ludzie nie mogli przestać tańczyć
Latem 1518 roku w Strasburgu wydarzyło się coś, co do dziś trudno jednoznacznie wyjaśnić. Według zachowanych relacji kobieta znana jako Frau Troffea wyszła na ulicę i zaczęła tańczyć. Nie była to zabawa ani występ. Kobieta miała poruszać się przez wiele godzin, bez muzyki i bez widocznego powodu, a jej zachowanie przyciągnęło uwagę mieszkańców. Wkrótce dołączyły kolejne osoby. Zjawisko zaczęło się rozprzestrzeniać, aż w relacjach historycznych pojawiły się informacje o dziesiątkach, a później nawet setkach ludzi tańczących w mieście.
Władze Strasburga stanęły przed problemem, którego nie potrafiły rozwiązać. Zamiast zakazać tańca, podjęto decyzję, która dziś może wydawać się absurdalna: zorganizowano przestrzeń i zatrudniono muzyków, licząc, że uczestnicy wytańczą się i w ten sposób odzyskają spokój. Niektórzy mieli jednak tańczyć dalej, aż do skrajnego wyczerpania. W późniejszych opisach pojawiały się opowieści o ludziach padających na ziemię, tracących siły, a nawet umierających. Liczba ofiar pozostaje niepewna, a dramatyczne wersje wydarzeń bywają powtarzane bez wystarczającego potwierdzenia.
Jedna z popularnych teorii wskazuje na zatrucie sporyszem, grzybem pasożytującym na zbożach. Substancje zawarte w sporyszu mogą wywoływać poważne objawy neurologiczne, skurcze i zaburzenia percepcji. Nie jest to jednak przekonujące wyjaśnienie całego zdarzenia. Zatrucie nie tłumaczy łatwo długotrwałego, skoordynowanego zachowania dużej grupy ludzi, a objawy nie musiałyby przybierać formy nieustannego tańca. Inna hipoteza mówi o zbiorowym zaburzeniu psychogennym, które mogło rozwinąć się w warunkach skrajnego stresu, głodu, chorób i religijnych lęków. W tamtym okresie mieszkańcy regionu doświadczali trudnych warunków życia, a przekonania religijne mogły wpływać na sposób interpretowania cierpienia.
Nie mamy nagrań, dokumentacji medycznej ani współczesnych metod diagnostycznych, które pozwoliłyby rozstrzygnąć sprawę. Dysponujemy przede wszystkim relacjami historycznymi, które trzeba czytać ostrożnie. Dawni kronikarze nie opisywali wydarzeń w taki sposób, jak współczesny reporter czy lekarz. Mogli wyolbrzymiać skalę zjawiska, upraszczać jego przebieg albo nadawać mu znaczenie religijne. Dlatego opowieść o setkach ludzi tańczących aż do śmierci nie powinna być traktowana jako bezsporny zapis medyczny.
Epidemia tańca z 1518 roku pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych przypadków zbiorowego zachowania opisanych w europejskiej historii. Pokazuje, jak niewiele czasem potrzeba, by strach, cierpienie i społeczne napięcie przybrały formę zjawiska, którego świadkowie nie potrafią zrozumieć. Strasburg nie był sceną tajnego eksperymentu ani dowodem na działanie nadnaturalnych sił. Był miastem, w którym ludzie mogli znaleźć się w stanie skrajnego kryzysu, a ich zachowanie stało się częścią historii. Najbardziej niepokojące pozostaje pytanie, jak cienka może być granica między indywidualnym doświadczeniem a zachowaniem całej społeczności.
