Eksperyment Filadelfijski: Okręt miał zniknąć z pola widzenia. Historia, która wymknęła się spod kontroli
Wyobraź sobie amerykański okręt wojenny, który w jednej chwili znika z portu, a następnie pojawia się setki kilometrów dalej. Według jednej z najbardziej znanych legend marynarki wojennej XX wieku właśnie coś takiego miało wydarzyć się w 1943 roku w Filadelfii. USS Eldridge miał zostać poddany eksperymentowi elektromagnetycznemu, którego celem było uzyskanie niewidzialności dla radarów. Zamiast zwykłego zakłócenia systemów wykrywania miało dojść do znacznie bardziej niezwykłego zjawiska: teleportacji okrętu, a nawet fizycznego połączenia ludzi z metalową konstrukcją. Historia brzmi jak scenariusz science fiction, ale jej popularność nie wzięła się znikąd.
Najbardziej znaną postacią związaną z opowieścią był Carl Allen, występujący również pod nazwiskiem Carlos Allende. W latach pięćdziesiątych wysyłał listy do amerykańskiego astronoma i pisarza Morrisa Jessupa. Twierdził w nich, że był świadkiem tajnego eksperymentu przeprowadzonego podczas wojny. Według jego relacji okręt miał zostać otoczony zielonkawą poświatą, zniknąć z portu w Filadelfii i pojawić się w Norfolk w stanie Wirginia. Następnie miał wrócić do miejsca rozpoczęcia eksperymentu.
W kolejnych wersjach opowieści pojawiły się szczegóły o załodze, która miała doświadczać przerażających skutków ubocznych. Niektórzy marynarze rzekomo znikali, inni mieli zostać wtopieni w konstrukcję statku, a jeszcze inni doznawać poważnych zaburzeń psychicznych. Te elementy uczyniły historię wyjątkowo atrakcyjną dla miłośników tajemnic. Jednocześnie utrudniają jej historyczną weryfikację, ponieważ relacje różnią się szczegółami, a część najbardziej sensacyjnych motywów pojawiła się dopiero w późniejszych publikacjach.
Morris Jessup zainteresował się korespondencją i próbował analizować twierdzenia Allena. Jego książka dotycząca UFO oraz niezwykłych zjawisk kosmicznych stała się częścią historii, która z czasem przybrała nazwę Philadelphia Experiment. W 1955 roku pojawiła się również tajemnicza edycja jego publikacji, znana jako Varo Edition, zawierająca odręczne komentarze odnoszące się do rzekomych technologii i wydarzeń. Dokument ten dodatkowo rozbudził zainteresowanie sprawą, choć nie stanowi dowodu na rzeczywisty eksperyment z teleportacją.
Ważnym elementem legendy jest rzeczywisty charakter badań prowadzonych podczas II wojny światowej. Marynarka wojenna interesowała się metodami ograniczania wykrywalności okrętów przez urządzenia przeciwnika. Jedną z technik było demagnetyzowanie kadłuba, czyli ograniczanie jego pola magnetycznego. Zabiegi takie miały utrudniać wykrywanie jednostek przez magnetyczne zapalniki min morskich. Nie powodowały jednak niewidzialności optycznej ani teleportacji.
Dokumentacja dotycząca USS Eldridge również nie potwierdza legendy. Dostępne dzienniki okrętowe, zapisy operacyjne i materiały dotyczące jego służby nie wskazują na udział jednostki w eksperymencie opisywanym przez Allena. Badacze zwracali uwagę na problemy z chronologią, lokalizacją i wiarygodnością świadków. Wersja o teleportacji okrętu nie znajduje potwierdzenia w dostępnych źródłach historycznych.
Dlaczego więc opowieść przetrwała tak długo? W dużej mierze dlatego, że pojawiła się w okresie, w którym eksperymenty wojskowe rzeczywiście obejmowały nowe technologie elektromagnetyczne, radarowe i elektroniczne. Tajność projektów obronnych sprzyjała powstawaniu spekulacji. W dodatku amerykańska marynarka prowadziła badania, których szczegóły nie były powszechnie znane. W takich warunkach łatwo było połączyć realne technologie z fantastycznym wyjaśnieniem.
Współczesna nauka nie potwierdza możliwości teleportowania wielkiego okrętu za pomocą pola elektromagnetycznego. Nie oznacza to jednak, że wszystkie wojenne eksperymenty zostały opisane w popularnych podręcznikach historii. Rozwój technologii wojskowych zawsze wiązał się z projektami tajnymi, próbami i błędami. Należy jednak odróżnić rzeczywiste prace nad demagnetyzacją jednostek od opowieści o znikających marynarzach.
Eksperyment Filadelfijski pozostaje jedną z najbardziej trwałych legend XX wieku. Jego siła wynika z połączenia wojny, tajnych badań i technologii, która miała przekroczyć granice znanej fizyki. Do dziś nie przedstawiono wiarygodnego dowodu na teleportację USS Eldridge. Pozostaje natomiast historia, która pokazuje, jak niejasne informacje o wojskowych eksperymentach mogą z czasem zamienić się w mit o wydarzeniu rzekomo wymazanym z oficjalnej historii.