COINTELPRO: FBI przeciwko własnym obywatelom
W 1956 roku FBI uruchomiło program, który miał osłabiać organizacje uznawane przez kierownictwo agencji za zagrożenie dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych. Nazywał się COINTELPRO, od angielskiego Counterintelligence Program. Początkowo koncentrował się na Komunistycznej Partii Stanów Zjednoczonych, ale w kolejnych latach objął również inne środowiska. Wśród obserwowanych i zwalczanych organizacji znalazły się między innymi Socialist Workers Party, Ku Klux Klan oraz Black Panther Party. Program nie ograniczał się do zbierania informacji. FBI podejmowało działania mające zakłócać funkcjonowanie wybranych grup, wywoływać konflikty wewnętrzne, kompromitować liderów i osłabiać ich pozycję w oczach opinii publicznej. Wykorzystywano infiltrację, anonimową korespondencję, fałszywe informacje i próby skłócania działaczy. W niektórych przypadkach działania kierowano przeciwko osobom, wobec których nie przedstawiono przekonujących dowodów popełnienia przestępstwa.
W marcu 1971 roku grupa aktywistów włamała się do biura FBI w Media w Pensylwanii i wyniosła dokumenty dotyczące działalności agencji. Materiały przekazano mediom, a ich publikacja ujawniła istnienie tajnego programu. Społeczeństwo dowiedziało się, że FBI prowadziło działania nie tylko obserwacyjne, ale również operacje mające wpływać na funkcjonowanie legalnych organizacji politycznych. Dokumenty pokazały, że agenci próbowali podsycać konflikty, rozpowszechniać kompromitujące informacje i osłabiać zaufanie między działaczami. 28 kwietnia 1971 roku dyrektor FBI J. Edgar Hoover wydał polecenie zakończenia programów COINTELPRO. Późniejsze dochodzenia Kongresu, w tym prace komisji Churcha, ujawniły szerszy zakres nadużyć amerykańskich służb. Nie wszystkie działania FBI były nielegalne, ale część z nich naruszała podstawowe prawa obywatelskie i wykraczała poza uzasadnione zwalczanie przestępczości.
COINTELPRO nie oznacza, że każda organizacja objęta obserwacją była niewinna ani że państwo nie miało prawa badać rzeczywistych zagrożeń. Problem polegał na tym, że aparat bezpieczeństwa wykorzystywano do osłabiania środowisk politycznych i ludzi, których działalność nie musiała wiązać się z przestępstwem. Granica między ochroną państwa a kontrolowaniem społeczeństwa została przekroczona. Historia programu pokazuje, jak szeroko można interpretować pojęcie bezpieczeństwa narodowego, gdy instytucje nie podlegają skutecznej kontroli. Nie trzeba dopisywać do niej sensacyjnych teorii. Zachowane dokumenty FBI i ustalenia komisji Kongresu wystarczają, by pokazać, że tajne działania przeciwko własnym obywatelom rzeczywiście miały miejsce.
